Gebouwd in 1753

drentwatchers.nlDrentwatchers.html

Op zoek naar de 12 mooiste gebouwen van Drenthe

Drenten attenderen je op het beste in Drenthe

Op zoek naar de 12 mooiste

gebouwen van Drenthe

Vanaf januari 2013 zijn wij met een deskundige drentwatcher op zoek naar

de twaalf mooiste gebouwen van Drenthe. Het criterium is eenvoudig:

‘Welke twaalf gebouwen in Drenthe zou iedere inwoner van Drenthe een

keer gezien moeten hebben en zouden wij met trots laten zien als we bezoek

uit de randstad krijgen?’ De gebouwen die in aanmerking komen mogen

historisch of modern zijn, woning of bedrijfsgebouw, kantoor of clubhuis.

Voorwaarde is dat de gebouwen van bijzondere schoonheid zijn, of zich op

architectonische of gebruiksfunctionele wijze onderscheiden. De gebouwen

moeten vanaf de openbare weg zichtbaar zijn en hoeven niet per se door

een architect te zijn ontworpen. Er wordt geen ranking gehanteerd en de

volgorde van de selectie is willekeurig.

DWINGELOO

Brandweerkazerne

Valderseweg 77

Ontwerp:

Architectuurstudio HH

Amsterdam

2011

NIEUW-AMSTERDAM

Noorderkerk

Vaart Noordzijde 139

Ontwerp:

W. van Straten

1925

ECHTEN

Huis te Echten

Zuidwolderweg 3-5

Ontwerp:

onbekend

ZUIDLAREN

Noorder Sanatorium

Stationsweg 163

Ontwerp:

Egbert Reitsma

1935

VRIES

Gemeentehuis

Tynaarlo

Kornoeljeplein 1

Ontwerp:

Claus en Kaan Architecten

Amsterdam/Rotterdam

2004

Heb je een tip?

Als lezer van drentwatchers.nl kun je ons

uiteraard een suggestie aandragen door

een e-mail te sturen naar:

Je ziet wel eens een gebouw met een prachtige voorkant waarbij alles klopt, van

verhouding tot voeg. Loop je dan om het gebouw heen, dan wil het wel eens

tegenvallen. Grote muren met kleine raampjes of bouwkundige uitbreidingen die

er in de loop der jaren tegenaan zijn geplakt in een op dat moment heersende

stijl. Dan heb ik het maar niet over de airconditioningsinstallaties die maar al te

vaak als een hardnekkige koortslip aan of op zo’n gebouw zichtbaar zijn. Het kan

anders. Op onze zoektocht naar de mooiste gebouwen van Drenthe kwamen wij

een beauty van een achterkant tegen! Die van het gemeentehuis van Tynaarlo.

Uiteraard, ook de voorzijde van dit in 2004 opgeleverde pand is bijzonder fraai,

maar wij werden even stil toen wij vanaf de A28 richting Vries reden. Aan een

weids gazon ligt het daar als een aangemeerd passagiersschip. Een majestueus

jacht met elegante dekken. Een fraai lijnenspel in het vlakke Drentse landschap,

evenwichtige verhoudingen en een maritieme kleur wit. Wat moet het een voor-

recht zijn om daar te werken. Wij kunnen ons voorstellen dat er bij de inrichting

van dit pand vast wel enige politieke strijd is geweest wie de achterkamertjes

mocht betrekken. In zo’n mooi gebouw, op zo’n plek en met zo’n uitzicht kun je

optimaal werken, in volle harmonie en alle openheid.

Sommige gebouwen horen bij een stad. Ze zijn zo verweven in de omgeving

dat je het gebouw zou missen als het er niet meer zou zijn. Al rijd je er elke dag

langs, een gebouw kan een vertrouwd gevoel geven, een herkenningspunt.

Het voormalige Noorder Sanatorium in Zuidlaren is zo’n gebouw. Als je vanaf de

A28 de weg naar Zuidlaren neemt, gaat je blik automatisch even naar links als je

ter hoogte van dit brede gebouw met z’n herkenbare zachtgele stenen en blauwe

stalen ramen bent. De geschiedenis van dit pand gaat terug naar het eind van de

19e eeuw toen de Vereeniging tot Christelijke Verzorging van Krankzinnigen en

Zenuwlijders een dennenbos kocht bij Zuidlaren en daar een eerste gesticht

opende, ‘Dennenoord’. In 1935 werd een tweede gesticht gebouwd met de naam

‘Het Noorder Sanatorium’. Het ontwerp is van de Groninger architect Egbert

Reitsma (1892-1976) en opgetrokken in kubistisch-expressionistische stijl. Het

gebrandschilderde glas-in-loodraam in het trappenhuis is een ontwerp van de

kunstenaar Jan Wykmans uit Groningen. De tuin werd door de Glimmense

tuinarchitect Jan Vroom ontworpen. Na 1975 kreeg het gebouw andere

bestemmingen. De gebruikers van het pand zijn veranderd, maar het gebouw

blijft even fier en mooi zoals het ooit getekend en gebouwd werd. De Stichting

Egbert Reitsma heeft een overzicht van het werk op haar website staan.

‘Bent u toerist?’ Kennelijk hoort ze aan onze manier van lopen dat wij geen vaste

bezoekers zijn. Met haar blindengeleidestok tikt ze over de klinkers en vindt

schijnbaar moeiteloos de weg naar een bijgebouw van Huis te Echten. Huis te

Echten, in het voorbijgaan ook Huize Echten, is een havezate in het dorpje

Echten bij Hoogeveen. Er zijn meer havezaten in Drenthe en vast ook mooiere,

maar Huis te Echten past perfect in de omgeving. Vanaf de weg die door het

dorpje slingert zie je het aan de bosrand liggen, statig en goed verzorgd. De

leeftijd van Huis te Echten is niet exact bekend, maar de gracht rondom dateert

van voor 1700. Eind jaren zeventig van de vorige eeuw werd het gebouw

gerestaureerd en nu is er een werkplaats van de Stichting Visio voor visueel- en

verstandelijk gehandicapten. De schoonheid van Huis te Echten wordt vooral

bepaald door de omgeving. Ga er eens naar toe. Aan weerszijden voor het

hoofdgebouw staan twee bijgebouwen die je kunt bezoeken. Wat niet iedereen

weet is dat rondom Huis te Echten een prachtig wandelpad is aangelegd, door

het bos en langs waterpartijen. Na deze wandeling moet je nog even het dorp in.

Vlakbij vind je het idyllische pand van Tea Time voor een high-tea of lunch en

aan de overkant ‘t Huus met de Belle waar ze leuke Drentse artikelen verkopen.

Je hoeft je dus niet per se toerist te voelen voor een middagje Echten!

Denk je aan mooie gebouwen dan denk je al gauw aan historische panden en

havezaten. Die zijn in Drenthe volop te vinden. Wij vroegen ons af of je in onze

provincie ook voorbeelden kunt vinden van bekende bouwmeesters als H.P.

Berlage of een bouwstijl als de Amsterdams School. Dat bracht ons afgelopen

week naar Nieuw-Amsterdam, naar de Noorderkerk aan de Vaart-Noordzijde.

Een indrukwekkend gebouw met karakteristieke vormen. De Noorderkerk werd

in 1925 gebouwd naar een ontwerp van de architect W. van Straten in de stijl

van de Amsterdamse School. Het is een in baksteen uitgevoerde kruiskerk met

twee dwarsbeuken. Let eens op de details in het metselwerk als je er bent.

Het gebouw heeft paraboolvormige zadeldaken. Op de kruising is diagonaal een

houten dakruiter geplaatst, een taps toelopende constructie met een tentdak,

gebogen dakschilden en een spits (we hebben het voor je opgezocht). De kerk is

rijksmonument en doet nog steeds dienst als kerk. Het is een bouwwerk waar je

u tegen zegt.

Vorig jaar reden wij over de Lheedermade, de weg naar Dwingeloo. Een bekende

route; rechts in de verte de zendmast van Smilde als een baken in zee, links de

bebouwde rand van Dwingeloo met eerst wat bedrijfshallen, dan een tankstation

en.... hé, wat is dat voor een apart gebouw? Stond dat er al? We besloten om bij

de verderop gelegen rotonde dezelfde weg terug te nemen en het gebouw, een

nieuwe brandweerkazerne, eens van dichtbij te bekijken. Wat een mooi gebouw

en wat een elegante vormen. Zó kun je dus ook een brandweerkazerne bouwen

in plaats van een rechttoe rechtaan blokkendoos met een ophaaldeur in het

midden. We waren oprecht verrast en stapten met een glimlach weer in de auto

op weg naar onze afspraak. Dàt kan architectuur dus met je doen: je laten

verrassen, je even stil laten staan om de schoonheid goed in je op te nemen.

Waar oude, historische gebouwen respect afdwingen omdat ze jaren achtereen

de tand des tijds doorstaan, zo imponeert de huidige architectuur met vindingrijk-

heid, gebruiksfuncties en materiaalgebruik. Dat maakt ons nieuwsgierig naar nog

meer mooie gebouwen in Drenthe. Dus gaan wij op zoek naar de twaalf mooiste

gebouwen in onze provincie. O ja, nog even over de zendmast bij Smilde: toen

die mast eraf gevallen was, had jij toen ook het gevoel dat je een oriëntatiepunt

kwijt was? Ook dàt doet architectuur!

HOOGHALEN

Dennenrode

Galerie Wildevuur

Zwiggelterweg 4

Ontwerp:

Michiel Brinkman

Rotterdam

1921-1922

Niet alleen nu, ook vroeger was Drenthe bij mensen uit de Randstad geliefd voor

een kort of langer verblijf. Zo gaf in 1921 de Rotterdamse zakenman Adriaan

Marinus van Dusseldorp opdracht voor het bouwen van een jachtverblijf nabij

Hooghalen. Het ontwerp van architect Michiel Brinkman werd gemaakt in de stijl

van de Amsterdamse School. Het landgoed kreeg de naam ‘Dennenrode’. De

beurskrach van 1929 ging niet aan Van Dusseldorp voorbij en noopte hem tot

verkoop van de villa. Wat volgde was een stoet diverse bewoners zoals de

excentrieke paardenfokker Bienze Hiemstra. Zijn naam vind je nog terug op het

toegangshek aan het begin van de oprijlaan. Als je bij dit hek staat zie je echter

nog niets van het gebouw. Dennenrode ligt verscholen in de bossen. Ben je er

nog nooit geweest? Dan mis je één van de mooiste gebouwen van Drenthe.

Dus ga de oprijlaan op, het bos in en na het bochtje rechts dient zich landgoed

Dennenrode aan, in perfecte staat. Thans is de galerie van Philip Wildevuur en

Pascalle Verhees in het monumentale pand gevestigd. Je kunt het gebouw elke

vrijdag, zaterdag en zondag van binnen bewonderen. Je zult versteld staan want

het is nagenoeg nog in originele staat. Geef je ogen goed de kost, de schoonheid

zit ook in details. O ja, vergeet niet de expositie in de galerie te bezoeken. Kijk

voor de openingstijden wel eerst op de eigen website.

ODOORN

Theehuis Poolshoogte

Boswachter

Meelkerlaan 5

Ontwerp:

Annette van der Aa

Nieuw-Weerdinge

2009

We ontvangen regelmatig e-mails van lezers die ons attenderen op een gebouw

dat volgens hun thuishoort in onze lijst met mooiste gebouwen van Drenthe. We

nemen dan altijd even poolshoogte of het gebouw inderdaad genomineerd dient

te worden. We reizen wat af de laatste tijd. Dat bracht ons naar de boswachterij

van Odoorn, naar het Theehuis Poolshoogte. Een eigenzinnig bouwwerk dat

fraai harmonieert met het omringende bos. Sterker, het werd gebouwd van

boomstammen uit dit bos. Theehuis Poolshoogte ligt naast de gelijknamige

uitkijktoren die op een in 1934 aangelegde heuvel staat. Vanaf de toren kon de

boswachter het bos en de omgeving goed in de gaten houden. Hij kon pools-

hoogte nemen. In de jaren vijftig van de vorige eeuw werd naast de uitkijktoren

een eenvoudig opgezet theehuis geopend. Poolshoogte groeide uit naar een

geliefde plek. In 2009 werd het huidige theehuis geopend met een restaurant-

gedeelte en open keuken. Het terras is trapsgewijs aangelegd zodat je zomers

goed zicht hebt als er concerten worden gehouden op de open weide. Theehuis

Poolshoogte is een solide, ruimtelijk gebouw met veel houtwerk, een eigenwijze

rieten luifelkap en modern sanitair. Een gebouw waar je je meteen thuisvoelt.

Poolshoogte is een plek in Drenthe om naar uit te kijken. Ga er eens naar toe.

Ga dan ook even naar de wc en vergeet dan vooral niet je handen te wassen....

COEVORDEN

Kasteel Coevorden

Kasteel 29

Gebouwd omstreeks 1025

Bij het maken van een lijst met de mooiste gebouwen van Drenthe kom je nu

eenmaal gebouwen tegen die zonder enige discussie op die lijst thuishoren.

Bouwwerken waar je niet omheen kunt omdat ze beeldbepalend zijn voor onze

provincie. Het Kasteel in Coevorden is zo’n gebouw waar je niet omheen kunt.

Hoewel, je kunt er wèl omheen en we adviseren je dat ook vooral te doen.

Want lopend rondom het Kasteel zie vanuit alle hoeken hoe indrukwekkend dit

monument is. Het Kasteel van Coevorden is het enige kasteel in Drenthe. Het

werd in de 11e eeuw op een kunstmatige heuvel gesticht als versterking bij

een doorwaadbare plek in het moeras. Na een roerig en niet altijd geweldloos

bestaan raakte het kasteel in verval. Pas in 1967 besloot het gemeentebestuur

van Coevorden tot restauratie. In 2008 werd het Kasteel van Coevorden grondig

gerestaureerd en kreeg het z’n natuurlijke kleur weer terug. Sinds 2010 is het als

Châteaurestaurant een aangenaam adres. Het Kasteel heeft een wijn- en bier-

kelder en een kookstudio. Wat de gemoederen nog wel bezighoudt is het nieuwe

gemeentehuis dat direct naast het Kasteel is verrezen. Een modern pand naast

een historisch gebouw. ‘Moet kunnen’, zegt de een, ‘foeilelijk’ meent de ander.

Wij zien geen bezwaar. Het ene versterkt het andere en juist door het contrast

zie je hoe onverzettelijk het Kasteel er staat en niet van plan is ooit te wijken.

NORG

Park Den & Duin

Witte Hoek

Postmaatseweg 10

Gebouwd omstreeks 1935

Als drentwatchers blijken wij Drenthe soms maar voor de helft te kennen, want

op onze zoektocht naar de mooiste gebouwen komen we ook op plekken die we

nog niet kenden. Zoals twee unieke recreatiewoningen in de bossen bij Norg,

gebouwd in de jaren dertig van de vorige eeuw en gelegen in het kleinschalige

bungalowpark Den & Duin. In het kort de historie: In 1932 werd in Groningen

door de Coöp. Productie- en Verbruiksvereeniging ‘De Toekomst’ een stichting

met de naam ‘Vacantie- en Rustoord Den en Duin’ opgericht. Daartoe kocht men

8 ha. bos in Norg en bouwde er een aantal vakantiehuisjes. Wij gingen kijken bij

de bungalows Hoek en Witte Hoek (zie foto). Deze werden rond 1935 in Inter-

bellum-architectuur gebouwd met elementen van de Nieuwe Zakelijkheid. De

beide woningen bestaan uit twee afzonderlijke bungalows die aan de achterzijde

zijn gekoppeld. Via een slingerend pad lopen we - op gepaste afstand - om de

woning heen. Wat een elegant gebouw. Enerzijds de eenvoud en toch ook de

liefde en nauwkeurigheid van het ontwerp zijn na bijna tachtig jaar nog duidelijk

zichtbaar, zoals het windscherm met de 18-ruits roedenverdeling. Elders op het

terrein zien we ‘Hoek’ die vrijwel identiek is, maar niet de witte verflaag op de

gevels heeft. Wat goed dat deze bungalows bewaard zijn gebleven. Je kunt het

park vrij bezoeken als je de regels die bij de ingang vermeld staan in acht neemt.

ASSEN

Drents Archief

Brink 4

Ontwerp:

Zecc Architecten BV

Utrecht

2012

Iedereen die de leeftijd heeft om naar Omroep Max te kijken herinnert zich vast

nog wel The Jetsons, een serie die werd uitgezonden in een tijd dat internet nog

niet bestond. Deze vrolijke tekenfilmfamilie beleefde haar avonturen in een

fantasierijke toekomst: in het ruimtevaarttijdperk met zwevende ruimtevoertuigen

en futuristische gebouwen. Zo’n gebouw lijkt te zijn terechtgekomen aan de Brink

in Assen. Op die plek kun je een reis in de tijd maken en speuren naar het

verleden van Drenthe. Met middelen die we nu gewoon vinden, maar in de tijd

dat we naar The Jetsons keken nog volstrekt onbekend waren. We staan voor de

ingang van het Drents Archief. Een wit blok van kunststof met afgeronde hoeken

en grote ramen. Als een kattenluik lijkt het aan de bebouwing vastgeplakt. Als je

even verder kijkt zie je bouwstijlen uit drie perioden: het oorspronkelijk gebouw

uit 1900; de uitbreiding uit 1980 en de parelwitte entree die vorig jaar werd

gerealiseerd. Maar al te vaak vloekt nieuwbouw naast bestaande bebouwing.

Hier niet. Sterker nog, onze drentwatcher is juist gecharmeerd van het totale

beeld. Want kijk eens met hoeveel aandacht men hier te werk is gegaan. De

muur op de voorgrond waarop de dertien letters een plek hebben gekregen, het

diagonaal aangelegde wandelpad in de tuin, het robuuste maar elegante hek van

cortenstaal, het trapje bij de entree en op de achtergrond de bejaarde puntige

torentjes van historisch Assen. Jaren van geschiedenis in één beeld gevat.

DWINGELOO

Radiotelescoop

Oude Hoogeveensedijk

Constructeur:

C.A. Muller

1954

Omdat het zo’n mooi ritje is. Pak fiets of mountainbike en ga bij het Bezoekers-

centrum Dwingelderveld de Dwingeloose heide op. Een hobbelig fietspad over

de grote stille heide waar je soms even helemaal alleen bent, een nietig stipje op

aarde. Met een fietsje. En juist op het moment dat je gaat mijmeren of er meer is

tussen hemel en aarde doemt de ‘Dwingeloo Radiotelescoop’ op. Een bijzonder

bouwwerk. Misschien is het in onze lijst met mooiste gebouwen een vreemde

eend in de bijt, maar wel eentje waar je met nieuwsgierigheid en ontzag naar

kijkt. De Dwingeloo Radiotelescoop (DRT) werd in 1954 gebouwd en was met

een schotel met een diameter van 25 meter toen de grootste ter wereld. In april

1956 werd de telescoop door koningin Juliana officieel geopend. Met de DRT zijn

twee kleine sterrenstelsels in de buurt van de Melkweg ontdekt die de namen

Dwingeloo I en Dwingeloo II hebben gekregen. Sinds 2009 is de telescoop een

rijksmonument en in 2010 heeft de beheerder het bouwwerk laten erkennen als

industrieel erfgoedmonument. Vorig jaar werd begonnen met een intensieve

opknapbeurt. Daartoe werd de 38.000 kilo wegende telescoop afgehesen en

enkele maanden later weer terug in zijn stellage opgehangen. Inmiddels zijn ook

de controle- en machinekamer gerestaureerd en deze zomer moet de complete

installatie weer werken. Een imposant gebouw zonder sterallures.

ASSEN

Watertoren

Troelstralaan

Ontwerp:

Wolter ter Braake

1961

Drenthe kent vijf watertorens. Hoge, ranke gebouwen met bovenin een water-

reservoir dat zorgt voor een constante druk in ons waterleidingnet. De water-

torens van Coevorden, Meppel, Hoogeveen en Zuidlaren zijn tussen de 86 en

130 jaar oud. Drentwatchers ging echter naar de watertoren van Assen, een

jonge senior van 52 jaar. Als een speld op een landkaart geprikt staat deze toren

op de hoek van de Kamerlingh Onneslaan en de Troelstralaan. Het ontwerp is

van Wolter ter Braake, in die jaren hoofd Bouwkunde en Stedenbouw van de

gemeente Assen. Het is een voorbeeld van de Wederopbouwperiode tussen

1959 en 1965. De toren bestaat uit een zeshoekige schacht met daarboven een

uitkragend rond reservoir met een inhoud van 550.000 liter water. Overigens

werd uit oogpunt van materiaalbesparing voor de slanke onderbouw gekozen.

Nu geeft het je vooral een sixties-gevoel: wederopbouw, 1961, brommers in de

stad, een hondje dat Cuby heet en een paar jaar later de naamgever zal worden

van een bekende bluesgroep. Sinds 1970 valt de watertoren, die nog steeds in

gebruik is, onder verantwoordelijkheid van de Waterleidingmaatschappij Drenthe.

In 2007 werd de toren gerenoveerd. Ten slotte, om even indruk te maken; de

toren telt 154 traptreden, dat is 12 keer de trap oplopen in je eigen woonhuis.

En daar krijg je dorst van, dan wil je graag een glaasje water uit de kraan....

SCHOONEBEEK

De Boo

Beekweg

Ontwerp:

A.C. Nicolaï

1951

“Jan Servaas verzorgde kennismakingstripjes voor potentiële werknemers die

zich afvroegen of er in de verlatenheid van het Drentse veen wel te leven viel.

(...) Hoogtepunt van de excursies was het futuristische ontspanningscentrum

De Boo, dat de NAM aan de rand van het dorp had doen verrijzen.” Schrijver

Frank Westerman beschrijft in zijn boek Ararat het gebouw in Schoonebeek dat

de Nederlandse Aardolie Maatschappij in 1951 voor haar werknemers opende.

Een complex met tennis- en kegelbanen, een squashhal en een zwembad met

zonneterras. Het gebouw zelf staat er nog steeds. Wat De Boo toen futuristisch

maakte, is nog herkenbaar: de onder een hoek geplaatste forse raampartijen van

de erker op de eerste verdieping aan de voorzijde. De schuin geplaatste ramen

vind je ook terug aan de achterkant van het gebouw waar het terras was. Het

uitkragende, opengewerkte balkon is van beton. De Boo is een typisch jaren

vijftig gebouw met open karakter, een voorbeeld van wederopbouwarchitectuur.

Nadat het lange tijd had leeggestaan en het gebouw een prooi werd voor

vandalen, staken Plaatselijk Belang, de gemeente Emmen en de NAM de koppen

bij elkaar. Het terrein rondom het voormalige ontspanningscentrum is eind vorig

jaar omgetoverd tot een multifunctioneel sportveld voor de jeugd. Nu staan er

futuristische speel- en sporttoestellen op deze voor Drenthe historische grond.

DWINGELOO

Univé West-Drenthe

Entingheweg 19

Ontwerp:

Bureau B+O Architecten

Meppel

2012

Iedereen is het er wel over eens dat de herenhuizen aan de Amsterdamse

grachten van ongekende schoonheid zijn. Toch vragen wij ons wel eens af of die

mening ook zo breed gedeeld werd in de tijd dat ze gebouwd werden. Sommige

grachtenpanden vallen van bombast en pronkzucht zo’n beetje voorover, maar

zet ons maar op een bankje of terrasje aan zo’n gracht en wij genieten volop.

Dat schoonheid ook in eenvoud zit is natuurlijk appels met peren vergelijken.

Toch is het gebouw dat wij vandaag nomineren een goed bewijs van ‘less is

more’. Je zou er bijna aan voorbijrijden, tenzij je klant bent bij dit bedrijf. Hier

geen bombast of pronkzucht, maar een - zoals dat heet - representatief kantoor-

pand dat toch even je aandacht trekt. Een strak horizontaal lijnenspel in de gevel,

een bescheiden, maar logische entree en - hulde - een uitermate ingetogen

belettering van de bedrijfsnaam op de gevel. Zie je wel dat het niet altijd

schreeuwerig hoeft. Bovendien valt het op dat het gebouw achter op de kavel is

geplaatst. De architect heeft duidelijk rekening gehouden met de al bestaande

panden in de omgeving. Zelf spreken ze over ‘schuurachtige kenmerken’, waarbij

de donkere gevelbekleding een verwijzing is naar de zwartgeteerde schuren in

Dwingeloo. Ons doet het, in combinatie met de rechte vormen, denken aan een

kistje. Je weet wel, zo’n houten groentekistje.... voor appels en peren.

RODEN

Havezate Mensinge

Mensingheweg 7

Dat was het dan. De kroningsdag in Amsterdam met het Paleis op de Dam en

De Nieuwe Kerk. Historische gebouwen en een prachtig decor voor zo’n vorste-

lijke dag. We hebben er met plezier naar gekeken. Maar het nieuwe koningspaar

staat nog zo’n mooi en historisch decor te wachten als zij op 28 mei onze

provincie bezoeken. Niet zo volumineus als in de hoofdstad, maar wel zo

bijzonder. We hebben het over Havezate Mensinge in Roden. Een eeuwenoud

gebouw dat al in 1381 in historische geschriften genoemd werd. Nu is het al 25

jaar een leuk museum en wordt het aan weerszijden geflankeerd door Galerie

Het Koetshuis en restaurant-brasserie Cuisinerie Mensinge, gebouwen die in

het verleden de functie hadden van koetshuis en koetsierswoning. Havezate

Mensinge kent een rijke historie. De havezate, het interieur en de omgeving zijn

gelukkig in goede staat bewaard gebleven en dat is vandaag nog steeds te zien.

Wij bezochten Mensinge voor onze lijst met mooiste gebouwen en voordat we

het wisten waren we er een paar uur zoet. Toegegeven, daar zat een lunch bij

in de brasserie, maar dat gaf tegelijk gelegenheid de details van het interieur te

bekijken. Havezate Mensinge is een unieke plek in Drenthe. De historie komt je

tegemoet en de sfeer omarmt je. Als je er nooit geweest bent, moet je er zeker

naar toe gaan. En neem er de tijd voor, dat heeft het gebouw zelf ook gedaan.

RODEN

Woonhuis met atelier

Hullenweg

Ontwerp:

Cor Kalfsbeek

Architectuur BNA

Sibylle Kalfsbeek

Interieur BNI

2012

Je hebt nieuwbouwwijken en nieuwbouwwijken. De één met futuristische blokken

en experimentele scheppingen, de andere met plichtmatige huizenrijtjes of de

gewilde retro-architectuur. Soms pakt dat goed uit (Nagtegael in Beilen), maar

vaak is het toch vooral voorspelbaar en bepalen uiteindelijk schuttingen van de

bouwmarkt het straatbeeld. Gelukkig zijn er altijd wel eigenzinnige mensen die

voor hun bouwplannen een architect bij de arm nemen. Particulieren die weten

wat ze willen. Dat levert al even eigenzinnige bouwwerken op zoals het huis dat

wij onlangs tegenkwamen in een nieuwbouwwijk aan de rand van Roden.

De opdrachtgeefster wilde tegenover haar kwekerij een woonhuis met garage

en atelier. Het architectonische beeld moest daarbij refereren aan een kas.

Het resultaat is een landelijk huis dat bekleed is met western red ceder. Het

materiaalgebruik en het lijnenspel maken dit huis aantrekkelijk, maar ook de

bouwkundige oplossingen zoals aan de andere zijde van het huis, dus niet op

de foto te zien. Daar lopen de puien door tot in het schuine dak en zijn voorzien

van horizontale lamellen. Subtiel en esthetisch van buiten, privacy biedend en

zonwerend van binnen. Ook de garage is in de stijl van het huis en dus met red

ceder opgebouwd. Het maakt het plaatje compleet en mooi.

KOEKANGE

Woonhuis

Nieuw Erf

Ontwerp:

Johan Blokland met

Christelle Oude Vrielink,

opZoom architecten Arnhem

2012

Wederzijds uitzicht. Ken je die uitdrukking? Pak de auto of de fiets en rijd naar

Koekange. Ga in het dorp de Mr. Harm Smeengeweg op, richting Koekangerveld,

en rijd tot het begin van het spoorwegviaduct. Ga rechtsaf de Panjerdweg in en

parkeer daar je fiets of auto. Kijk nu richting het dorp waar je vandaan kwam en

je ziet wat je op de foto ziet: Drentse weilanden met aan de horizon een rond,

glimmend gebouw dat optimistisch de ochtendzon weerkaatst. Een eigenzinnig

woonhuis in het agrarische landschap. Vanaf dit plekje bij het viaduct heb je een

prachtig uitzicht. Tegelijk hebben de bewoners van deze silowoning ook een

onbetaalbaar uitzicht. Zij zien hetzelfde als jij, maar je ziet elkaar niet: wederzijds

uitzicht. Deze unieke woning maakt deel uit van Nieuw Erf, een woningbouw-

project in het landelijk gebied van De Wolden waarbij bestaand boerenerf

ingericht is als een nieuw buurtschap in een vrije maar streekeigen vorm. Op het

erf en in de woningen is altijd zicht op het open landschap. Om die reden heeft

het architectenbureau ervoor gekozen om geen hofje of pleintje te maken met

daaromheen woningen. Om de openheid naar het landschap te garanderen en

verrommeling te voorkomen, hebben enkele woningen een wagenschuur voor

het stallen van auto’s en fietsen. De silowoning is de blikvanger van Nieuw Erf.

Gedurfd en mooi in al z’n glimmende eenvoud. Een gebouw dat ook vanuit de

verte gezien zijn bestaansrecht bewijst.

DE SCHIPHORST

Havezate De Havixhorst

De Schiphorsterweg 34-36

Als je alles wat er omheen staat wegdenkt, is het een heel gewoon gebouw.

Rechttoe rechtaan, raampjes keurig symmetrisch in de muur en de deur in het

midden. Maar, je kunt niet alles wegdenken, het hoort erbij! En dat maakt dit

gebouw zo uniek. Havezate De Havixhorst in De Schiphorst, tussen Meppel en

De Wijk, werd al genoemd in het jaar 1371, maar het gebouw zoals wij het nu

kennen stamt uit 1753. Het grootste deel van haar bestaan is De Havixhorst in

bezit geweest van (adellijke) families, maar na verkoop in 1963 bood het een

gastvrij onderdak aan onder meer bejaarden en vluchtelingen. In 1982 werd De

Havixhorst mede met steun van Het Drentse Landschap grondig gerestaureerd.

Thans is de statige havezate een hotel en restaurant, de bijgebouwen zijn foto-

genieke locaties voor bruiloften en recepties. Ook zonder meteen te hoeven aan-

schuiven in het restaurant, kun je het gebouw bewonderen. Rondom is een mooi

wandelpad langs de gracht en door het bos, maar loop vooral de beeldentuin van

De Havixhorst in, deze is vrij toegankelijk. Zo struinend langs beeldhouwwerken

van Nederlandse kunstenaars en de kruidentuin van de chef-kok, overvalt je de

schoonheid van het landgoed. Alle details vallen nu op, de zware tuindeuren, het

ooievaarsnest op het dak, zelfs de klinkers van het terras maken je melancholiek,

je waant je twee eeuwen terug. De Havixhorst is een visitekaartje van Drenthe.

Ontwerp van (vrijwel zeker)

J. van Houten jr.

Gebouwd in 1915

ECHTEN

De Witte Villa

Ruinerweg 4

We waren al eens in Echten. Voor deze lijst met nominaties bezochten wij Huis te

Echten. Maar dit lieflijke plaatsje blijft trekken. De weg die door het dorp slingert,

ligt als rode loper naar de natuurgebieden rondom. Je kunt vanuit hier fantastisch

mooi fietsen. Op gezette tijden kiert het geluid van een passerende trein door de

bomen, maar daarna hebben de vogels weer het hoogste woord. Echten is

gewoon een heel fijn plekje in Drenthe. Het is er groen en het is er rustig. Dat

ervaar je het beste op het royale terras van het Engelse theehuis Tea Time. Wij

waren daar te gast bij de presentatie van het boek ‘De witte villa’, over dit pand.

Tea Time is gevestigd in een landhuis dat in 1915 gebouwd werd voor de familie

van Holthe tot Echten. Er stond toen al een gebouwtje uit 1873, het zogenaamde

meestershuis. In de loop der jaren kende het landhuis meerdere bewoners en

werd het gebouw zichtbaar bejaard. Tot enkele jaren terug, toen de huidige

eigenaar het pand kocht, grondig opknapte en het omtoverde tot het Engelse

theehuis dat het nu is. En dat was een goede beslissing want een dergelijke

uitspanning vraagt om de grandeur van een doorleefd, maar statig onderkomen.

De charme van dit landhuis is ook de plek waar het is gelegen, iets van de weg af

en tegen de bosrand aan. Maar bovenal doet dit gebouw wat je hoopt dat het

doet als je er naar binnenstapt: je omarmen met hartverwarmende huiselijkheid.